Arabuluculuk Sürecinde Vekillik ve Arabuluculuk
İşçilik alacağı ve işe iade taleplerinden tedarikçi ve bayi ilişkilerindeki alacak ihtilaflarına, tüketici şikayetlerinden franchise ilişkisinin sona ermesine kadar şirketlerin karşılaştığı uyuşmazlıkların önemli bir bölümü bugün mahkemeye gelmeden arabuluculuk süreci içinde şekilleniyor. Talep tutarı hesaplanmadan görüşmeye girmek şirketi gereğinden yüksek bir uzlaşma bedeline, karar yetkisi belirsiz bir temsilciyle katılmak sonuçsuz kalan toplantılara ve ardından açılan davaya, ibra kapsamı ve ödeme koşulları özenle yazılmamış bir anlaşma belgesi ise üzerinde anlaşılan hususlar yeniden dava konusu yapılamadığı için sonradan düzeltilmesi güç bir yükümlülüğe yol açabilir.
Bu hatalar tek bir dosyada kalmaz; aynı hesaplama yöntemi, aynı müzakere tutumu ve aynı anlaşma belgesi kalıbı şirketin yıl içinde yürüttüğü tüm işçilik, bayi ve tüketici başvurularında tekrar eder. Başvuru ve çalışan sayısı arttıkça yerleşmiş hatalı bir yaklaşımın toplam maliyeti de o ölçüde büyür.
Arabuluculuk Süreci Boyunca Şirketlere Vekillik
Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki bir uyuşmazlıkta başvuru şirketin önüne çoğu zaman arabulucunun kısa bir toplantı davetiyle gelir; hazırlık için ayrılabilecek süre de buna bağlı olarak dardır. İhtiyari arabuluculukta ise süreci başlatan taraf şirketin kendisi olabilir. Her iki durumda da arabuluculuk sürecindeki vekilliğimiz şu başlıklarda somutlaşır:
- Başvuru öncesi uyuşmazlık analizi: Talebin hukuki dayanağını, şirketin elindeki belgeleri ve dava açılması halinde öngörülebilecek sonuçları birlikte değerlendiriyor; işçilik veya ticari alacak hesabını yaparak müzakerenin rakamsal zeminini kuruyoruz.
- Müzakere stratejisi ve yetki çerçevesi: Şirket yönetimiyle uzlaşma aralığını ve karar yetkisinin kimde olacağını önceden netleştiriyor, toplantıya katılacak temsilcinin veya vekilin yetkilerini somutlaştırıyoruz.
- Toplantılarda temsil: Arabuluculuk görüşmelerinde şirket adına müzakere yürütüyor, karşı tarafın tekliflerini şirketin risk ve nakit akışı perspektifiyle değerlendiriyoruz.
- Arabuluculuk anlaşma belgesinin hazırlanması: Ödeme takvimi, ibra kapsamı, gizlilik, cezai şart ve iş uyuşmazlıklarında vergi ile SGK yansımaları gibi unsurları açık ve uygulanabilir biçimde kaleme alıyoruz.
- Anlaşma sağlanamazsa dava hazırlığı: Son tutanağın ardından, özellikle işe iade gibi kısa dava açma süresine bağlı uyuşmazlıklarda süreleri takip ediyor, arabuluculuk sürecinde netleşen uyuşmazlık başlıklarına göre dava stratejisini kuruyoruz.
- Sözleşmelere arabuluculuk şartı: Tedarik, bayilik, franchise ve hizmet sözleşmelerine, uyuşmazlık doğduğunda önce müzakereyi ve ihtiyari arabuluculuğu öngören kademeli uyuşmazlık çözüm maddeleri yerleştiriyoruz.
İhtiyari Arabuluculuk
Kurucularımızdan Av. Hazar Can Kıpçak, T.C. Adalet Bakanlığı Arabulucular Sicilinde iş hukuku, tüketici hukuku ve ticaret hukuku alanlarında uzman arabulucu olarak kayıtlıdır. Bu sıfatla iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk kapsamında işçilik alacakları ve işe iade talepleri, tüketici uyuşmazlıkları ve alacak, tazminat ya da ticari ilişkilerden doğan ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk dosyalarında, hem dava şartı hem ihtiyari arabuluculuk kapsamında görev yapmaktadır.
Arabulucunun görevi, arabuluculuk sürecini yöneterek tarafların birbirini anlamasını ve kendi çözümlerini üretmesini kolaylaştırmaktır. Taraflar çözüm üretemediğinde arabulucu bir çözüm önerisinde bulunabilir; sonucu ise yalnızca taraflar belirler. Dava şartı arabuluculukta arabulucu, taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşmadıkça adliyedeki arabuluculuk bürosu tarafından görevlendirilir; ihtiyari arabuluculukta ise taraflar arabulucuyu birlikte seçer.
Dava şartı olmayan uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmak tarafların iradesine bağlıdır ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği her özel hukuk uyuşmazlığında bu yol açıktır. İhtiyari arabuluculuk, şirket açısından maliyeti hesaplanabilen bir karardır. Uzun sürebilen bir yargılamada işleyen faiz, yargılama giderleri, bilirkişi incelemeleri ve yöneticilerin dosyaya ayırdığı zaman bu hesabın bir yanında durur; diğer yanında taraflarca belirlenen ve ödeme takvimi şirketin nakit akışına göre kurulabilen bir sonuç yer alır.
Bu hesaba parasal olmayan kalemler de girer. Arabuluculuk süreci gizlilik esasına dayanır; görüşmelerde sunulan teklifler ve kabul beyanları, sonradan açılacak bir davada kural olarak delil olarak ileri sürülemez. Bu güvence, tedarikçi, bayi veya franchise alanıyla süren bir ticari ilişkiyi aleni bir yargılamaya taşımadan çözme imkânı verir. Arabuluculuk süreci boyunca geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz; şirket, müzakere ederken hak kaybı riskini de kontrol altında tutar.
Danışmanlık modelimizde arabuluculuğu uyuşmazlık doğmadan önce planlıyoruz. Sözleşmelere uygun uyuşmazlık çözüm maddelerini yerleştiriyor, şirketin arabuluculuk dosyalarında tekrar eden başlıkları izliyor ve aynı hatanın yeni başvurulara taşınmasını önleyecek iç süreçleri İK ve hukuk ekipleriyle birlikte kuruyoruz. Dosyanızı doğrudan onu yürüten avukatla konuşur, her aşamada şirketin ticari önceliklerini gözeten bir değerlendirme alırsınız.
Önünüzdeki bir arabuluculuk sürecini veya ihtiyari arabuluculuğa uygun bir uyuşmazlığı değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
- İhtiyari Arabuluculuk
- İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
- Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
- Taraf Vekilliği
- Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk
- Tahkim'de Taraf Vekilliği
Arabuluculuk Alanında Sık Sorulan Sorular
Arabuluculuk, uyuşmazlıkların daha hızlı çözülmesini sağlar, mahkeme masraflarını azaltır, taraflar arasında gizliliği korur ve ilişkilerin sürdürülmesine yardımcı olur. Aynı zamanda, taraflar kendi çözümlerini üreterek daha tatmin edici sonuçlara ulaşabilirler.
Arabulucu, uyuşmazlık çözümünde tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişidir. Arabulucu, taraflar arasında anlaşmazlığın çözümüne yardımcı olmak için eğitim almış bir profesyoneldir. Taraflar, arabulucular arasından kendi tercihlerine göre seçim yapabilirler.
ADR süreçleri, tarafların mutabakatına dayalıdır ve sonuçları bağlayıcı hale getirmek tarafların iradesine bağlıdır. Özellikle tahkim kararları, tarafların üzerinde anlaşması durumunda mahkeme kararı gibi bağlayıcı olabilir.
Arabuluculuk süreci, tarafların arabulucu ile bir araya gelmesiyle başlar. Arabulucu, tarafların görüşlerini dinler, sorunları analiz eder ve tarafların anlaşmasına yardımcı olacak stratejiler önerir. Taraflar, arabulucunun yardımıyla bir çözüm üzerinde mutabakata varmaya çalışır.
ADR ve arabuluculuk süreçlerinin süresi, uyuşmazlığın karmaşıklığına ve tarafların uzlaşma isteğine bağlı olarak değişir. Basit uyuşmazlıklar birkaç saat içinde çözülebilirken, daha karmaşık durumlar birkaç hafta veya ay sürebilir.
Arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanamazsa, taraflar mahkemeye başvurabilir veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemini deneyebilirler. Arabuluculuk süreci, tarafların mahkemeye gitme haklarını ortadan kaldırmaz.
Arabuluculuk süreci sonunda alınan kararlar, tarafların anlaşmasına bağlı olarak bir protokol ile kayıt altına alınır. Bu protokol, mahkemede onaylanarak icra edilebilir hale getirilebilir.
Türkiye genelinde 2013 yılından itibaren uygulanmaya başlayan ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinde dosyaların %99’unun “Anlaşma” ile sonlandığı , %1’inin ise “Anlaşmama” olarak sonlandığı görülmektedir.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Arabuluculuk İstatistikleri 04.05.2022
