Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği 2025 Değişiklikleri
“Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 3 Ocak 2025 tarihli 32771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak başta okul öncesi eğitim kuruluşları, özel okullar ve çeşitli kurslar olmak üzere tüm eğitim camiasını yakından ilgilendiren değişiklikler ve yenilikler getirdi. Bu değişiklikler ve yeniliklerin başlıcaları hakkında sizleri bilgilendirmek ve dikkat edilmesi gereken hususlara dair öngörülerimizi açıklamak adına bu bilgi notunu hazırlamış bulunuyoruz. Değişen yönetmelik hükümleri uyarınca müvekkillerimizin faaliyetlerinde kullanmış olduğu sözleşmelerdeki revizeler ve alınması gereken diğer aksiyonlar için ayrıca iletişim kurulacaktır.
Yeni Kurum ve Pozisyon Tanımları ile Kurumların İşleyiş Esaslarındaki Değişiklikler
3 Ocak 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle birlikte Millî Eğitim Bakanlığı, özel öğretim sektörüne yönelik önemli bir genişleme ve düzenleme getirmiştir. Daha önce mevzuatta açıkça tanımlanmamış olan öğrenci etkinlik merkezleri, psikolojik danışma merkezleri ve dil, konuşma ve ergoterapi merkezleri gibi yeni kurum türlerinin belirlenmesi, özel öğretim sektörünün kapsamını genişleterek farklı alanlardaki eğitim ihtiyaçlarına kurumsal bir çerçeve sunmaktadır. Bu düzenlemenin hem eğitim hizmeti sağlayıcıları hem de hizmet alan bireyler açısından hukuki ve ticari bazı etkileri olacaktır. Bu yeni kurumların resmî statüye kavuşması, bu alanlarda faaliyet gösteren mevcut yapıların yasal bir çerçeveye oturtulmasını sağlayacak ve hizmet kalitesinin belirli bir standart içinde sunulmasını zorunlu kılacaktır. Özellikle psikolojik danışma ve ergoterapi gibi hassas hizmet alanlarında belirlenen çerçeve, denetim mekanizmalarının işlerliğini artırarak tüketici haklarını da güçlendirecektir. Bu değişiklikle özel öğretim hizmetlerinin kapsamı genişletilmiş, mevzuat açısından daha kapsayıcı bir yapı oluşturulmuştur. Ancak, yeni tanımlanan kurumların açılışı, işletilmesi ve denetimiyle ilgili yönetmelikte belirlenen şartların dikkatlice incelenmesi ve her kurum türüne uygun hukuki prosedürlerin takip edilmesi gerekmektedir. Özellikle ruhsatlandırma süreçleri, eğitim programlarının içeriği ve sunulacak hizmetlerin sınırları konusunda özel öğretim kurumlarının detaylı bir hukuki değerlendirme yapması faydalı olacaktır.
Nitekim, yönetmeliğe yeni eklenen kurumlar olan öğrenci etkinlik merkezleri, dil, konuşma ve ergoterapi merkezleri, rehberlik ve psikolojik danışma merkezleri gibi kurumlarda görevlendirilmesi gereken personeller de açıkça belirlenmiştir. Yine bu kurumlarda yönetici olabilecek kişilerin mezuniyet dereceleri ve asgari atanma şartları detaylı olarak düzenlenmiştir. Ayrıca, bu kurumların uygulayacağı öğretim programları bakımından çeşitli düzenlemelere yer verilmiş; sosyal etkinlik ve gelişim merkezleri ile öğrenci etkinlik merkezlerinde, uygulama dersliklerinde verilemeyen eğitimlerin protokolle başka kurum/kuruluşta verilmesine ilişkin hüküm eklenmiş ve bu protokolün en az üç yıl süreli ve noter onaylı olması şartı aranmıştır.
Daha önce yönetmelik içinde yönetici kavramı geçmekte ise de bu değişiklikle birlikte yöneticilerin kimler olduğu tanımlanmış ve kurumların yönetimsel etkinliğini artırması, profesyonel yönetim anlayışına uyum sağlaması amacıyla bu tanımda, “genel müdür, genel müdür yardımcısı, koordinatör müdür, müdür, müdür yardımcısı ile yabancı ve azınlık okullarında görevlendirilen müdür başyardımcısı” gibi pozisyonlara yer verilmiştir.
Kurum Açılışı ve Bina Özelliklerine İlişkin Değişiklikler
Açılış sırasında istenen belgelere kurum açılacak binanın ada ve pafta bilgilerinin yer aldığı numarataj belgesinin sunulma şartı eklenmiştir.
Daha önceden gerçeğe aykırı beyanda bulunanların hiçbir hak talebinde bulunamayacağı ve bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulacağı Yönetmeliğin 69. maddesinde düzenlendiği halde özel olarak açılış sırasında gerçeğe aykırı bilgi veya belge sunduğu tespit edilen kurumların kurum açma izinleri ile iş yeri açma ruhsatlarının iptal edileceği ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulacağı düzenlenmiştir.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin bahçelerinin kurum binasının alanı dışında olma şartı kaldırılmıştır. Yangın, deprem, sel, kentsel dönüşüm, sağlık sebepleri ve mahkeme tahliye kararı gibi hallerden dolayı binayı ani olarak terk etme durumunda kalan kurumlardan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri için müstakil bina şartı aranmayacağı ancak bağımsız giriş şartı aranacağı düzenlenmiştir.
Bir arada bulunan kurumların bahçe büyüklüklerine ilişkin şartlar yeniden düzenlenmiştir.
Akşam liselerinin başka okul/okullarla aynı binada açılmasında bahçe şartının ayrıca aranmayacağına, ancak kontenjan hesabında mevcut bahçe alanının dikkate alınması gerektiğine ilişkin düzenleme getirilmiştir.
Kurumlarda Uygulanacak Programlara İlişkin Değişiklikler
Uluslararası diploma ve sertifika programları uygulayacaklar için kurum açılışı sırasında bu programların ülke programı ile birlikte uygulanmasına izin verildiğine dair Dışişleri Bakanlığından tasdikli, izin veren ülkenin eğitiminden sorumlu birimi tarafından düzenlenen belgenin aranacağı hükme bağlanmıştır.
Kültürlerarası öğrenci değişim programları çerçevesinde ya da yurt içinde/dışında eğitim görmek isteyen öğrenci ve danışmanlık/sınav hizmeti sunacak gerçek veya tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uyacakları hükme bağlanmıştır. Bakanlık tarafından bu usul ve esasların ayrıca yayımlanması beklenmektedir.
Okul dışındaki diğer kurumlarda görevli yöneticilerin haftalık toplam okutacağı ders saati 12 saatten 20 saate çıkartılmıştır.
Uluslararası diploma ve sertifika programları okutan okulların, uluslararası diploma ve sertifika programlarına bağlı oluşturacağı haftalık ders çizelgelerini 1 Eylül 2025 tarihine kadar Bakanlığa onaylatması şartı getirilmiştir.
Ücretlere İlişkin Değişiklikler
Kurumların öğrenci veya kursiyerlerden alacağı yemek, kahvaltı, pansiyon, yatakhane, kitap, kırtasiye, kıyafet, etüt ücretlerinin yanında uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetler karşılığında alacakları ücretlerin de mayıs ayının sonuna kadar tespit edilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Ayrıca, daha önce mayıs ayı sonuna kadar ilan edilmesi gereken servis ücretinin, bundan böyle ulaştırma koordinasyon merkezleri (UKOME) tarafından servis ücret tarifelerinin belirlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Okullarda devam eden öğrencilerin ücretlerine yapılacak zam oranları bakımından; pansiyon, yatakhane, kitap, kırtasiye, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı hizmetleri için öğrenci kayıt sözleşmesinde yer alan ücretlere [(bir önceki yılın ortalama Yİ-ÜFE+bir önceki yılın ortalama TÜFE)/2] oranından fazla artış yapılamayacağı düzenlenmiştir. Yani, TÜİK’in güncel verilerine göre şuan için bu oran yüzde 49,80’e tekabül etmektedir. Bu hizmetlerin hizmet alım yolu veya benzeri yöntemlerle yapılması halinde de ücretlendirmenin belirlenen şeklinde olacağı düzenlenmiş olup, bu durumun okulların finansman bakımından beraberinde bazı sorunları getireceği düşünülmektedir.
Bunlar dışındaki yemek, kahvaltı ve servis ücretlerinde yapılacak artışlar için herhangi bir sınır öngörülmemiştir.
Ayrıca devam eden öğrencilerin eğitim ücretleri belirlenirken öğrenci kayıt sözleşmelerinde belirlenen ücrete en fazla [(bir önceki yılın ortalama Yİ-ÜFE+bir önceki yılın ortalama TÜFE)/2] oranına en fazla %5 oranında artış yapılarak belirlenebileceği hususu devam etmektedir. Bu durumda en fazla artış oranı şuan için yüzde 52,29 olmaktadır.
Yönetmeliğin getirdiği en köklü değişikliklerden ve yasaklamalar ardan birisi bundan böyle okullar tarafından ders kitabı adı altında hiçbir ücretin alınamayacağıdır. Ayrıca yönetmelikle okullar tarafından kademe başlangıçları için belirlenen öğretim ücretlerinde fahiş oranda artış yapılamayacağı düzenlenmiştir. Ancak yönetmelikteki fahiş orandan kastedilenin ne olduğu muğlak olup, uygulamada bazı sorunları beraberinde getireceği ve Bakanlığın uygulamaları neticesinde şekilleneceği tahmin edilmektedir.
Önceden sadece süresi içinde denilmek suretiyle muğlak bir ibareyle geçilen, kurumların ücret ilanlarını MEBBİS’e işledikten sonra bir örneğini doğrudan bağlı bulundukları Milli Eğitim Müdürlüğü’ne vermelerine ilişkin zorunluluğun, ücret ilanının MEBBİS’e işlenmesinden itibaren bir ay içinde yerine getirilmesi gerektiği düzenlenmiş ve süre bakımından açık bir sınır çizilmiştir.
Kurumların tahsil edeceği eğitim ücreti dışındaki yemek, kıyafet, servis ve benzeri diğer ücretlerin de kurum adına açılan banka hesaplarına yatırılması zorunluluğu getirilmiştir.
Kurumlarda ücretsiz okutulacak öğrenci ve kursiyerlerin oran ve dağılımı ile başvuru usul ve esasları da işbu değişikliklerle yeniden belirlenmiştir.
Kılık-Kıyafet Kurallarına İlişkin Değişiklikler
Personel Görevlendirme Esaslarına İlişkin Değişiklikler
Milletlerarası özel öğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, öğretmenlik yapma niteliğini taşıyan bir müdür yardımcısının görevlendirilmesi gerektiği ve bu görevlendirmenin en geç 1 Eylül 2025 tarihine kadar yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Özel öğretim kurslarında ilgili bilim grubu programına uygun öğretmen veya uzman öğretici ve ilave olarak rehber öğretmen/psikolojik danışman görevlendirilmesi gerektiği ve bu görevlendirmenin en geç 1 Haziran 2025 tarihine kadar yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Diğer Başlıca Değişiklikler
İdari para cezalarının tebliği yönünden yapılan değişiklik neticesinde daha önce tüzel kişi kurucular için kurucu temsilcisine tebligat yapılması öngörülmekte iken, bundan böyle verilen idari para cezalarının doğrudan kurucuya yapılacağı düzenlenmiştir. Böylelikle idari para cezalarına ilişkin tebligatlar, eğer kurucu bir tüzel kişi şirket ise doğrudan bu şirket muhatap alınarak yapılacaktır.
Bir kurucunun marka lisans sözleşmesi yaparak özel öğretim kurumunun markasını başka gerçek ya da tüzel kişilere kullandırabilmesi ve franchise verebilmesi için, aynı türde en az 5 kurumunun bulunması ve bu kurumların her birinin en az 5 yıl boyunca faaliyette bulunmuş olması şartı getirilmiştir. Kurucular, bu şartları sağlayan kurumlarının en fazla üç katına kadar başka gerçek ya da tüzel kişilere markasını kullandırabilir. Örneğin, XYZQ Koleji’nin 6 yıldır faaliyette olan 7 adet özel ilköğretim okulunun bulunması halinde en fazla 21 adet franchise verebilecek veya marka lisans anlaşmasıyla isim hakkını kullandırabilecektir. Bu düzenleme, 3 Şubat 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olup, bu tarihten önce Bakanlıktan kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan özel öğretim kurumları için bu şartın bulunması aranmayacaktır. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih olan 3 Şubat 2025’ten sonra bu kurumlar tarafından yapılacak marka lisans sözleşmeleri için bu şartların sağlanması gerekecektir. Bu değişiklik ne yazık ki sözleşme serbestisini sınırlayan bir durum olup, bundan sonra marka kullanımı ile ilgili olarak kurumların daha seçici ve dikkatli hareket etmesi gerekecektir.
Hali hazırda Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik uyarınca ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı altında faaliyette bulunmakta olan özel çocuk kulüpleri, kurumlarını 1 yıl içinde Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen standartlara uygun duruma getirerek başvurmaları halinde, dönüşüm sağlayabilecek ve Milli Eğitim Bakanlığı kapsamında bunlar için kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilecektir. Ancak bu özel çocuk kulüpleri; özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi, özel motorlu taşıt sürücüleri kursu, özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarına dönüşemez. Milli Eğitim Bakanlığı’ndan kurum açma izni ile iş yeri açma ruhsatı alan bu kurumların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ilgili mevzuatına göre verilmiş açılış izin belgeleri iptal edilecektir.
